چرا دلار آمریکا به عنوان پایه پولی جهانی شناخته می شود؟


سیستم بانکی ایالات متحده به عنوان یکی از قوی ترین و پیشرفته ترین سیستم های بانکی در جهان شناخته می شود. سیستم بانکی قدرتمند آمریکا، زیرا قدرت تصمیم گیری در مورد آن را دارد نرخ بهره و سیستم پرداخت حواله به عنوان یکی از موثرترین عوامل در تبدیل دلار به پایه پولی جهانی شناخته می شود. در این مقاله توسط ایرانگرد در راستای توسعه دانش اقتصادی در این زمینه چگونه دلار آمریکا به پایگاه ارزی جهان تبدیل شد ما پرداخت می کنیم این اطلاعات می تواند به بسیاری از سوالات شما پاسخ دهد. سوالاتی مانند:

چرا اقتصاد آمریکا ناگهان قوی شد؟

چرا آمریکا می تواند به اندازه تولید ناخالص جهان دلار چاپ کند؟

معیارهای انتخاب ارز به عنوان پایه پولی جهان چیست؟

آیا دلار به عنوان پایه پولی جهانی در آینده تغییر خواهد کرد؟

پس از جنگ جهانی دوم (جنگ جهانی دوم بین سال های 1939 و 1945 کشورهای متمرکز به ویژه قدرت های بزرگ را درگیر کرد) در سال 1944 که برتون وودز بین اروپا و آمریکا امضا شد، تصمیم بر این شد که آمریکا دلار با پشتوانه طلا (با ارزش هر اونس طلا معادل 35 دلار) چاپ کند و با پیروی از این قانون، دلار ارز جهانی شود. .

در سال های بعد، ارزش دلار روز به روز کاهش یافت، حتی تا جایی که فرانسه مجبور به بهبودی شد ذخایر طلا او کشتی را به آمریکا فرستاد.

در این میان، ایالات متحده وعده و مقدار بسیار بیشتری دلار را چاپ کرد و حتی تا آنجا پیش رفت که رسماً استاندارد طلا را کنار گذاشت. با توجه به کاهش قابل توجه ذخایر طلای آمریکا، ریچارد نیکسون، رئیس جمهور وقت آمریکا، قانون 35 دلار در هر اونس طلا را به طور یکجانبه لغو کرد.

بنابراین، در 15 اوت 1971 ایالات متحده به طور یکجانبه تبدیل دلار آمریکا به طلا را لغو کرد و عملاً به سیستم برتون وودز پایان داد و دلار را به ارزی بدون پشتوانه تبدیل کرد. به این اقدام” شوک نیکسون آنها می گویند این وضعیت باعث شده است که دلار آمریکا به ارز ذخیره بسیاری از کشورها تبدیل شود.

نیکسون در سخنرانی معروف خود درباره لغو دلار گفت:

«قدرت پولی یک کشور مبتنی بر قدرت اقتصادی آن کشور است. و اقتصاد آمریکا قدرتمندترین اقتصاد جهان است که با سایر کشورها فاصله دارد. بر همین اساس از سرپرست وزارت دارایی خواستم تا اقدامات لازم را برای حفظ دلار در برابر سفته بازی انجام دهد. من از رئیس خزانه داری آقای کانالی خواسته ام که تبدیل دلار به طلا را به استثنای دارایی های با ارزش موقتاً متوقف کند…»

این وضعیت تا سال 1974 ادامه داشت.

نیکسون امسال با ایده ای جدید مسیر جدیدی را برای دلار باز کرد. جاده ای که آغاز برتری دلار بود.

در آن زمان نیکسون که در آن زمان رئیس جمهور آمریکا بود، از عربستان سعودی خواست نفت خود را به دلار بفروشد. یکی از مفاد این قرارداد این بود که در صورت قبول فروش نفت به دلار، از کشور در برابر تهاجم خارجی حمایت می کرد.

پس از این توافق، بسیاری از کشورهای عضو اوپک مجبور به فروش نفت به دلار شدند. در سال های بعد، این چرخه مانند یک اپیدمی اقتصادی در بسیاری از کشورهای جهان که نفت یا فرآورده های نفتی می فروختند، گسترش یافت.

کشورهای صنعتی که به نفت نیاز داشتند اکنون یا باید این کالا را به آمریکا صادر می کردند یا دلار را در بازارهای ارز خریداری می کردند و این روند نفوذ شبکه جهانی دلار را افزایش داد.

در سال 1974، حدود 20 درصد نفت جهان همچنان به پوند انگلیس مبادله می شد، اما در سال 1976 این میزان به 6 درصد کاهش یافت.

افزایش تقاضا در دنیای اقتصاد نتیجه دیگری جز افزایش اعتبار و ارزش ندارد. این فرمول همچنین نتیجه خوبی برای دلار آمریکا بود، به این معنی که در فرآیند مبادله نفت با دلار، ارزش دلار آمریکا در طول سال ها چندین برابر افزایش یافت. مزیتی که هنوز وجود دارد.

در حال حاضر تقریبا 90 درصد از مبادلات ارزی بین المللی به دلار انجام می شود. 60 درصد ذخایر ارزی جهان به دلار و تقریباً 40 درصد آن به دلار است جمع آوری بدهی های جهانی با دلار بودن با این حال، جالب است بدانید که آمریکا تنها حدود 20 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان (ارزش پولی همه کالاهای تولید شده در جهان)، کاغذهایی که چاپ می کند و منابع جهان را در اختیار دارد.

معیار انتخاب ارز به عنوان پایه پولی دنیا چیست؟

انتخاب واحد پولی یک کشور به عنوان مبنای پولی معاملات در دنیا بر اساس شرایط خاصی در نظر گرفته می شود. از مهمترین این شرایط می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • این کشور اقتصاد پایداری دارد.
  • تورم در کشور برای سالیان متمادی باید زیر 2 درصد باشد.
  • رشد اقتصادی تولید ناخالص داخلی کشور باید بالای 5 درصد باشد.
  • ذخایر طلای این کشور بالاست. (کشوری ثروتمند باشید)

و…

داشتن این چند اصل مهم در شرایط کنونی دشوار به نظر می رسد. اما جالب است بدانید در اردیبهشت 1357 ریال ایران در لیست 10 ارز برتر دنیا قرار گرفت و بسیاری از کشورهای اروپایی و استرالیا مبادله خود را با پایه پولی ریال ایران انجام می دهند. در آن زمان ایران حداقل 10 سال رشد اقتصادی قوی داشت تا در لیست 10 ارز برتر دنیا قرار بگیرد!

به طور کلی پایه پولی جهان به طور غیرمستقیم تحت تاثیر چندین عامل مختلف از جمله وثیقه طلا، اقتصاد، سیاست های منطقه ای و … است و این عوامل نقش مهمی در تعیین پایه پولی جهان دارند.

آیا دلار به عنوان پایه پولی جهانی در آینده تغییر خواهد کرد؟

وضعیت دلار به عنوان یک پایه پولی جهانی احتمالاً در آینده تغییر خواهد کرد، اما این بستگی به عوامل مختلفی دارد که احتمالاً در آینده تغییر خواهند کرد. برخی از عوامل موثر بر وضعیت دلار به عنوان یک پایه پولی جهانی عبارتند از:

  1. توسعه اقتصادی و سیاسی در جهان: تحولات اقتصادی و سیاسی در جهان می تواند تأثیر عمده ای بر وضعیت دلار به عنوان یک پایه پولی جهانی داشته باشد. به عنوان مثال، رشد اقتصادی چین و روسیه و کاهش نفوذ آمریکا در سیاست جهانی می تواند نقش مهمی در تغییر وضعیت دلار به عنوان پایه پولی جهانی داشته باشد.
  1. تغییرات در معاهدات بین المللی: تغییرات در قراردادهای بین المللی می تواند تاثیر زیادی بر وضعیت دلار به عنوان یک پایه پولی جهانی داشته باشد. به عنوان مثال، اگر توافق شود که ارز دیگری به عنوان پایه پولی جهانی تعیین شود، این می تواند عاملی برای تغییر وضعیت دلار به عنوان پایه پولی جهانی تلقی شود.
  1. توسعه فناوری های جدید: توسعه فناوری‌های جدید و بهبود سیستم‌های پرداخت و انتقال پول را می‌توان به‌عنوان عوامل تأثیرگذار در تغییر وضعیت دلار به‌عنوان پایه پولی جهانی دانست.

در نهایت باید گفت که وضعیت دلار به عنوان یک پایه پولی جهانی در آینده ممکن است بسته به تحولات جهانی تغییر کند، اما این تغییرات ممکن است غیرقابل پیش بینی و پیچیده بوده و به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد که در آینده شکل خواهد گرفت.

لازم به توضیح است که نقش موسسات تحقیقاتی و اندیشکده های آمریکایی در هدایت و هدایت اقتصاد جهان، دلار را در برابر سایر ارزها و ارزها شکست ناپذیر کرده است. در صورت بازنمایی علمی صحیح از آمریکا، دلار پایه پولی جهان باقی خواهد ماند.

مطالب مرتبط